www.themyawadydaily.blogspot.com . . . www.facebook.com/themyawadydaily . . . https://twitter.com/Themyawadydaily

Tuesday, January 5, 2016

၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ ကမၻာ့ေရးရာမ်ား


၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္ ေစာင့္ၾကည့္ရမည့္ ကမၻာ့ေရးရာမ်ား

( ႏုိင္ေအာင္ )

ကမၻာတစ္၀န္း၌ ျဖစ္ပြားခဲ့ေသာ ပဋိပကၡႏွင့္ စစ္ပဲြမ်ားသည္ စစ္ေအးေခတ္ ၿပီးဆံုးခဲ့ၿပီး ေနာင္ႏွစ္ေပါင္း ၂၀ အၾကာတြင္ တျဖည္းျဖည္း ေလ်ာ့က်လာခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ အျပဳသေဘာ ေဆာင္သည့္ ယင္း အလားအလာ မွာ လြန္ခဲ့ေသာ ငါးႏွစ္မွစ၍ ေျပာင္းလဲလာခဲ့သည္။ မၿပီးဆံုးႏုိင္ ေသးသည့္ အေမရိကန္ အစုိးရ၏ အၾကမ္းဖက္ တုိက္ဖ်က္ေရး အစီအစဥ္ ၊ အေရွ႕အလယ္ပုိင္း မွ ISIS စစ္ေသြးၾကြ တုိ႔၏ နယ္ေျမ ခ်ဲ႕ထြင္မႈမ်ား ၊ ႐ုရွားႏွင့္ ေနတုိင္း တပ္ဖဲြ႕၀င္ႏုိင္ငံ တစ္ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ တူရကီတုိ႔အၾကား တင္းမာမႈမ်ား ႏွင့္ အာဖဂန္တြင္ ျပန္လည္ တစ္စခန္းထ လာသည့္ တာလီဘန္ စသည့္ အေၾကာင္းအရာ မ်ားသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္အတြင္း ထင္ရွားသည့္ ျဖစ္ရပ္မ်ားအျဖစ္ ရပ္တည္ ေနခဲ့သည္။ အလားတူ ၂၀၁၆ ခုႏွစ္တြင္လည္း ႏုိင္ငံမ်ားအၾကား ျဖစ္ပြားေနသည့္ အျငင္းပြားမႈ ႏွင့္ လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡမ်ားမွာ ေလ်ာ့နည္း သြားမည့္ အလားအလာ မရွိဘဲ တခ်ိဳ႕ ပဋိပကၡမ်ားမွာ ပုိမုိဆုိးရြားလာဖြယ္ ရွိသည္။ ယင္း ပဋိပကၡမ်ား အနက္မွ တခ်ဳိ႕ကုိ ေကာက္ႏုတ္တင္ျပ လုိက္ပါသည္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုတြင္ က်င္းပမည့္ သမၼတေရြးေကာက္ပြဲ

ယခုႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပမည့္ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ၌ ျပည္သူ သန္းေပါင္းမ်ားစြာ ပါဝင္ မဲေပးၾကမည္ ျဖစ္သည္။

ကမၻာ့ရာသီဥတု ေျပာင္းလဲျခင္းကုိ ကုိင္တြယ္ ေျဖရွင္းရာတြင္ ဦးေဆာင္သည့္ က႑မွ ပါဝင္ျခင္း၊ အီရန္ႏုိင္ငံ၏ ႏ်ဴကလီးယား အစီအစဥ္ အပါအဝင္ ႏုိင္ငံအတြင္း အေရးတႀကီး ကုိင္တြယ္ရန္ လုိအပ္လ်က္ ရွိေသာ လက္နက္ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး၊ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈႏွင့္ အခြန္ ေကာက္ခံေရး စေသာမူဝါဒ မ်ားသည္ အဆုိပါ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရလာမည့္ သမၼတေလာင္း ၏ မူဝါဒအေပၚ မ်ားစြာ မူတည္ေန ေသာေၾကာင့္ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲကုိ တစ္ကမာၻ လံုးမွ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ မဟာမိတ္ႏုိင္ငံ မ်ားက စုိးရိမ္မကင္း ေစာင့္ၾကည့္ ေနၾကမည္ဟု ယူဆရသည္။

အဆုိပါ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ တြင္ အဓိကပါတီႀကီး ႏွစ္ခုမွ ၿပိဳင္ဘက္ႏွစ္ဦး ထြက္ေပၚ လာဖြယ္ရွိသည္။ ၄င္းတုိ႔အနက္ တစ္ဦးမွာ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီမွ ေဒၚနယ္ထရမ့္ ႏွင့္ က်န္တစ္ဦးမွာ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီးေဟာင္းတစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဒီမုိကရက္တစ္ ပါတီမွ ဟီလာရီ ကလင္တန္ တုိ႔ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ အေမရိကန္ ျပည္သူ အမ်ားစုသည္ အဆုိပါသမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ကုိသာ ေထာက္ခံမဲ ေပးႏုိင္ဖြယ္ ရွိသည္။

မၿပီးျပတ္ေသးေသာ အာဖဂန္နစၥတန္ အေရး

အာဖဂန္နစၥတန္ ႏုိင္ငံ အတြင္းရွိ တာလီဘန္ႏွင့္ အယ္လ္ကုိင္ဒါ စစ္ေသြးၾကြ မ်ားကုိ ဖယ္ရွားႏုိင္ေရး အတြက္ အေမရိကန္ အစိုးရက ၾကားဝင္ခဲ့သည္မွာ ၁၄ ႏွစ္ၾကာျမင့္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေသာ္လည္း သမၼတ ဘားရက္ အုိဘားမား ၏ အၾကမ္းဖက္ဝါဒ တုိက္ဖ်က္ေရး  အစီအစဥ္မွာ အဆံုးသတ္ႏုိင္မည့္ အေနအထားႏွင့္ ေဝးကြာေနဆဲပင္ ျဖစ္သည္။ ယေန႔အခ်ိန္တြင္ တာလီဘန္ တုိ႔သည္ ၄င္းတုိ႔ အဖြဲ႕အတြင္း ကြဲျပားမႈမ်ား ရွိေနလင့္ကစား အင္အား အေတာ္အတန္ ရွိေနေသးသည္။

တာလီဘန္ ေခါင္းေဆာင္ မူလာ မုိဟာမက္ အုိမာ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း ေသဆံုးခဲ့ ၿပီးေနာက္ ေခါင္းေဆာင္သစ္ အျဖစ္ တက္ေရာက္လာၿပီး ပါကစၥတန္ ေထာက္လွမ္းေရး အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ နီးစပ္မႈရွိသည့္ မူလာအတ္တာ မုိဟာမက္ မူဆူအာ သည္ အာဖဂန္နစၥတန္၌ စစ္ေရးအရ ေအာင္ျမင္မႈမ်ား ရယူခဲ့ၿပီး တာလီဘန္ အဖြဲ႕အတြင္း၌ ၄င္း၏ ဦးေဆာင္မႈ က႑ကုိ ပုိမုိခုိင္ခံ့ေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ႏုိင္ခဲ့သည္။ တာလီဘန္ အဖြဲ႕သည္ အာဖဂန္နယ္ေျမ အတြင္း တိုက္ခုိက္မႈ မ်ားကုိ ဆက္လက္ လုပ္ေဆာင္လာခဲ့ၿပီး ယင္းႏုိင္ငံအတြင္း တပ္စြဲ ထားသည့္ ႏုိင္ငံတကာ တပ္ဖြဲ႕မ်ား၏ တည္ရွိ ေနမႈကုိပင္ ျပန္လည္ ၿခိမ္းေျခာက္ လာႏုိင္ေသာေၾကာင့္ အာဖဂန္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ပါဝင္ လုပ္ေဆာင္ေနသည့္ သက္ဆုိင္ရာ အဖြဲ႕အစည္း မ်ားက ယခုႏွစ္အတြင္း ၿငိမ္းခ်မ္းေရး သေဘာ တူညီခ်က္ တစ္ရပ္ ခ်မွတ္ႏုိင္ရန္ အေရးတႀကီး လုပ္ေဆာင္ရမည္ ျဖစ္သည္။

ၿပိဳင္ဆုိင္မႈျမင့္တက္လာသည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ပင္လယ္

အေမရိကန္ အစိုးရသည္ တ႐ုတ္ႏွင့္ အျငင္းပြားလ်က္ ရွိသည့္ ႏုိင္ငံမ်ား ျဖစ္ေသာ ဗီယက္နမ္၊ အင္ဒုိနီးရွား၊ ဖိလစ္ပုိင္ႏွင့္ မေလးရွားႏုိင္ငံ တုိ႔၏ ေရေၾကာင္း လံုၿခံဳေရးအတြက္ အကူအညီ အျဖစ္ ေဒၚလာ ၂၅၉ သန္း ေပးအပ္မည္ဟု ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာလ က ထုတ္ျပန္ေၾကညာ ခဲ့သည္။ ယင္း ေၾကညာခ်က္သည္ ကမၻာ့ေရေၾကာင္း သြားလာေရး အဓိက လမ္းေၾကာင္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တင္းမာမႈ မ်ား ျမင့္တက္ေနစဥ္ ထြက္ေပၚ လာခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသည္ သယံဇာတ ေပါၾကြယ္ဝဖြယ္ ရွိေသာ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္ အတြင္းရွိ ေရပုိင္နက္ အားလံုးနီးပါးကုိ ၄င္းတုိ႔ပုိင္ အျဖစ္ တစ္ဖက္သတ္ ေၾကညာထားၿပီး ယင္း ေရပုိင္နက္ အတြင္း၌ ကြၽန္းတုမ်ားကုိ တည္ေဆာက္လ်က္ ရွိေသာေၾကာင့္ အိမ္နီးခ်င္း အေရွ႕ေတာင္အာရွ ႏုိင္ငံတခ်ဳိ႕ႏွင့္ တင္းမာမႈမ်ား ျဖစ္ပြားခဲ့ ရသည္။ ထုိ႔ျပင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ၄င္းတုိ႔ပုိင္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေလယာဥ္ကြင္း တစ္ခု တည္ေဆာက္ေနေသာ ေရပုိင္နက္ အနီးသုိ႔ အေမရိကန္ ေထာက္လွမ္းေရး ေလယာဥ္တစ္စင္း ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ေမလတြင္ ဝင္ေရာက္ ပ်ံသန္းခဲ့ၿပီး ယင္းႏွစ္ ေအာက္တုိဘာလ တြင္လည္း အေမရိကန္ ေရတပ္ စစ္သေဘၤာ တစ္စင္း အဆုိပါ ေရပုိင္နက္ အနီးသုိ႔ ခ်ဥ္းကပ္ေမာင္းႏွင္ ခဲ့မႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ တ႐ုတ္အစိုးရက အျပင္းအထန္ ကန္႔ကြက္ ခဲ႔သည္။

ထုိ႔ျပင္ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စု၏ လုပ္ေဆာင္ခ်က္သည္ မိမိတုိ႔၏ အမ်ဳိးသား လံုၿခံဳေရးကုိ ခ်ဳိးေဖာက္ျခင္းပင္ ျဖစ္သည္ဟု တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက စြပ္စြဲခဲ့သည္။

အဆုိပါ ေရပုိင္နက္ အျငင္းပြားမႈႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ဖိလစ္ပုိင္ႏုိင္ငံမွ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံအား နယ္သာလန္ႏိုင္ငံ အေျခစုိက္ ကုလသမဂၢ အျပည္ျပည္ဆုိင္ရာ ေရပုိင္နက္ ဆုိင္ရာ တရား႐ံုးသုိ႔ တုိင္ၾကားခဲ႔သည္။ သုိ႔ေသာ္ ယင္း တရား႐ံုး အဖြဲ႕က ခ်မွတ္မည့္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကုိ လက္ခံရန္ႏွင့္ ယင္းအမႈအား စီရင္ဆံုးျဖတ္ ရာတြင္ ပါဝင္ရန္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက ျငင္းဆုိခဲ့သည္။

မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ ယင္း တရားစီရင္မႈတြင္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံ ပါဝင္လာေစေရး အတြက္ ႏုိင္ငံတကာ အသုိက္အဝန္းက ဖိအားေပးႏုိင္ရန္ လုပ္ေဆာင္ သြားမည္ျဖစ္ၿပီး ယင္းကိစၥရပ္ ႏွင့္စပ္လ်ဥ္း၍ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ တစ္ရပ္သည္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္အတြင္း ထြက္ေပၚ လာမည္ဟု ေမွ်ာ္လင့္ ရေသာေၾကာင့္ ေတာင္တ႐ုတ္ ပင္လယ္အေရးႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုႏွင့္ တ႐ုတ္၏ ၿပိဳင္ဘက္ ႏုိင္ငံႀကီး တစ္ႏုိင္ငံျဖစ္သည့္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတုိ႔က အနီးကပ္ ေစာင့္ၾကည့္ေနမည္ ျဖစ္သည္။

အေရးတႀကီးေျဖရွင္းရန္ လုိအပ္လာမည့္ ႐ုရွား-တူရကီ ဆက္ဆံေရး

တူရကီႏုိင္ငံက ႐ုရွား ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ တစ္စင္းကုိ ဆီးရီးယားနယ္စပ္ အနီး၌ ပစ္ခ်ခဲ့မႈ အေပၚ တုံ႔ျပန္သည့္ အေနျဖင့္ ခ်မွတ္ခဲ့ေသာ ႐ုရွား၏ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈမ်ားသည္ တူရကီ စီးပြားေရးအား အႀကီးအက်ယ္ အထိနာ ေစခဲ့သည္။

တူရကီစစ္ဘက္က Sukhoi 24 အမ်ဳိးအစား ႐ုရွား ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ ကို ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာ ၁၄ ရက္တြင္ ပစ္ခ်ခဲ့ျခင္း ျဖစ္ၿပီး ယင္း ဗံုးႀကဲေလယာဥ္ သည္ တူရကီ ေလေၾကာင္း ပုိင္နက္အတြင္းသုိ႔ က်ဴးေက်ာ္ ဝင္ေရာက္ ခဲ့သည္ဟု စြပ္စြဲခဲ့သည္။ ယင္းစြပ္စြဲခ်က္ကုိ ႐ုရွားႏုိင္ငံက ျငင္းဆုိခဲ့ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ႏွစ္ႏုိင္ငံ ဆက္ဆံေရးမွာ ပုိမုိဆုိးရြား လာခဲ့သည္။

႐ုရွားအစိုးရ၏ စီးပြားေရး ပိတ္ဆုိ႔မႈတြင္ ခရီးသြားလာေရး၊ ေဆာက္လုပ္ေရး ကုမၸဏီမ်ားႏွင့္ သစ္သီးဝလံ တင္ပုိ႔မႈမ်ား ပါဝင္လ်က္ရွိရာ တူရကီႏုိင္ငံ အတြင္းသုိ႔ ႐ုရွားႏုိင္ငံသားမ်ား ဝင္ေရာက္ျခင္းကုိ ပိတ္ပင္ျခင္း ခံထား ရေသာေၾကာင့္ တူရကီအစိုးရ အေနျဖင့္ ခရီး သြားလာေရး လုပ္ငန္းမွ တစ္ႏွစ္လွ်င္ ေဒၚလာ ၃ ဒသမ ၅ ဘီလီယံခန္႔ ဆံုး႐ႈံးေနရၿပီး ႐ုရွားႏုိင္ငံရွိ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား ရပ္တန္႔ခဲ့ျခင္း ေၾကာင့္ တူရကီႏုိင္ငံ အေနျဖင့္ ႏွစ္စဥ္ေဒၚလာ ၄ ဒသမ ၅ ဘီလီယံခန္႔ ထပ္မံဆံုး႐ႈံး ႏုိင္ဖြယ္ ရွိေနသည္။

အလားတူ တူရကီႏုိင္ငံ အတြက္ လုိအပ္သည့္ သဘာဝ ဓာတ္ေငြ႕ ၅၅ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ ေရနံ ၃ဝ ရာ ခုိင္ႏႈန္းကုိ ႐ုရွားမွ တင္သြင္းရလ်က္ ရွိရာ ယင္း ေလာင္စာ ေထာက္ပံ့မႈကုိ ႐ုရွားႏုိင္ငံမွ ရပ္တန္႔လုိက္မည္ ဆုိပါက 

တူရကီႏုိင္ငံ၏ စီးပြားေရးအေပၚ ဆုိးရြားသည့္ အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ မ်ားကုိ ထပ္မံျဖစ္ေပၚ လာေစမည္ ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ ႐ုရွားႏွင့္တူရကီ ႏုိင္ငံတုိ႔ အေနျဖင့္ ၄င္းတုိ႔အၾကား ဆက္ဆံေရးကုိ ျပန္လည္ေကာင္းမြန္ လာေစရန္ ယခုႏွစ္တြင္ အေရးတႀကီး လုပ္ေဆာင္ ရဖြယ္ရွိေၾကာင္း ေလ့လာ ေရးသားလုိက္ရ ပါသည္။

ျမ၀တီေန႔စဥ္ ၊ စာ(၂၄)

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

တင္ၿပီးသမွ် သတင္းမ်ား

 

Follow on Twitter

Networkblog

FB Like page