www.themyawadydaily.blogspot.com . . . www.facebook.com/themyawadydaily . . . https://twitter.com/Themyawadydaily

Thursday, November 10, 2016

သမၼတအသစ္ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ႏွင့္ အေမရိကန္



ကုိကုိလႈိင္

၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္ ႏုိဝင္ဘာ ၈ ရက္တြင္ က်င္းပသည့္ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီမွ သမၼတေလာင္း ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ မထင္မွတ္ဘဲ အႏုိင္ရရွိသြား ခဲ့ေလၿပီ။

ေရြးေကာက္ပြဲကား အႀကိတ္အနယ္ ရွိလွသည္။ အေမရိကန္၌ ျပည္နယ္ ၅ဝ ရွိသည့္အနက္ ျပည္နယ္ ၄ဝ ခန္႔၏ ရလဒ္မ်ား ထြက္ေပၚ လာသည့္တိုင္ ေနာက္ဆံုး အေျဖအတြက္ မေရရာလွဘဲ စိုးတထိတ္ထိတ္ ျဖစ္ေနၾကရဆဲ။ ၄၅ ျပည္နယ္ သို႔ေရာက္ေသာ အခါတြင္မွ အေျဖက တိတိပပ ေပၚလာသည္။ ထရမ့္ပ္က ၂၇၅ မဲ၊ ကလင္တန္က ၂၁၈ မဲ။ လူဦးေရအလိုက္ မဲအေရအတြက္ က မ်ားစြာ မကြာလွ။ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္က ၄၇ ဒသမ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္း ႏွင့္ ဟီလာရီ ကလင္တန္က ၄၇ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖင့္ ရွိေနရာ ထရမ့္ပ္က သုည ဒသမ ၆ ရာခိုင္ႏႈန္းမွ်ျဖင့္ ဦးေဆာင္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္သည္။

သို႔ရာတြင္ အေမရိကန္ ျပည္နယ္မ်ား၏ သမၼတ ေရြးေကာက္ေရး အဖြဲ႕ ဦးေရခြဲတမ္း မ်ားမွာ ႏုိင္သူအကုန္ယူ "Winner Takes All" ပံုစံျဖစ္၍ ဤမွ် ကြာျခားသြား ရျခင္းျဖစ္သည္။ သမၼတ ေရြးေကာက္ေရး အဖြဲ႕ ဦးေရ စုစုေပါင္း ၅၃၈ မဲ၏ ထက္ဝက္ေက်ာ္ မဲ၂၇ဝ ရရွိသူက အႏုိုင္ရမည္ ျဖစ္ရာ ႏုိင္သူအကုန္ယူ စတမ္းမူအရ ထရမ့္ပ္က လူဦးေရ အလိုက္မဲတြင္ မကြာလွေသာ္လည္း ျပည္နယ္အလိုက္ သမၼတ ေရြးေကာက္ေရး အဖြဲ႕ဝင္ မဲအေရအတြက္ တြင္ မဲ ၂၇ဝ ေက်ာ္ ျပည့္သြားကာ အႏိုင္ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။

ပထမဦးစြာ ယခုႏွစ္ အေမရိကန္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ ထူးျခားခ်က္ တခ်ဳိ႕ကို တင္ျပ လိုပါသည္။ ပထမအခ်က္မွာ ယခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲသည္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံ၏ ေရြးေကာက္ပြဲ သမိုင္းတြင္ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ အျဖစ္ဆံုး ေရြးေကာက္ပြဲ တစ္ခုျဖစ္ျခင္းပင္။

ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီမွ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ ႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီမွ ဟီလာရီကလင္တန္ တို႔မွာ ယင္းတို႔၏ သက္ဆိုင္ရာပါတီ တြင္ ေရြးေကာက္ပြဲ မ်ားကို သက္ေသာင့္သက္သာ ျဖတ္သန္းအႏုိင္ရ ခဲ့ၾကေသာ္လည္း ႏွစ္ဦးစလံုးမွာ ေျခာက္ျပစ္ကင္း သဲလဲစင္ စံျပနမူနာ ယူရေလာက္သူမ်ား မဟုတ္ၾကေပ။ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ သည္ ေဆာက္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းရွင္ ဘီလ်ံနာ သူေဌးႀကီးတစ္ဦး ျဖစ္ေသာ္လည္း အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးေလာက သုိ႔ ေျခတစ္လွမ္းမွ် ခ်ဖူးသည္မဟုတ္။ ထို႔ေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရး အေတြ႕အႀကံဳမရွိ။ မိမိ ထင္ျမင္သည့္ အတုိင္းပင္ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ေနတတ္၊ ေျပာတတ္သည့္ စ႐ိုက္ေၾကာင့္ ထရမ့္ပ္တြင္ သမၼတတစ္ဦး ၌ ရွိသင့္ ရွိထိုက္သည့္ အရည္အခ်င္း မရွိဟု သူ႔ကုိ မေထာက္ခံသူ မ်ားက ယူဆၾကသည္။

ဟီလာရီ ကလင္တန္မွာ သမၼတကေတာ္၊ အထက္လႊတ္ေတာ္ အမတ္၊ ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟူသည့္ အေတြ႕အႀကံဳ မ်ားေၾကာင့္ သမၼတ အရည္အခ်င္း ႏွင့္ ထိုက္တန္သူဟု ႐ႈျမင္ၾက ေသာ္လည္း သူ၏ ႐ိုးေျဖာင့္မႈႏွင့္ ပတ္သက္၍ သံသယပြားျခင္း ခံရျပန္သည္။ ဟီလာရီသည္ ကိုယ္ပိုင္ ကြန္ပ်ဴတာ ဆာဗာ မွ ႏုိင္ငံအတြက္ ထိပ္တန္းလွ်ဳိ႕ဝွက္ ကိစၥမ်ား ပါဝင္ေသာ အီးေမးလ္မ်ား ေပးပို႔ခဲ့သည္။ ယင္းကို ဗဟိုစံုစမ္းေရး ဗ်ဴ႐ိုက ေပါ့ေလ်ာ့မႈ ဟုသာ ေကာက္ခ်က္ခ် ခဲ့ၿပီး ေရွ႕ေနခ်ဳပ္႐ံုး ကလည္း စြဲခ်က္မတင္ခဲ့။ သို႔ေသာ္ ယင္းကိစၥေၾကာင့္ ႏုိင္ငံေရးအရ ထိခိုက္မႈ ရွိခဲ့သည္။ ေရြးေကာက္ပြဲ နီးခ်ိန္တြင္ ဟီလာရီက မတင္ျပဘဲ ထိမ္ခ်န္ထားေသာ အီးေမးလ္ေပါင္း မ်ားစြာ ရွိေနသည္ကို ေဖာ္ထုတ္ခဲ့ ရျပန္သည္။ ဤတစ္ႀကိမ္ တြင္လည္း သူ႔ကိုစြဲခ်က္ မတင္ခဲ့ျပန္ေပ။ ထို႔ျပင္ ကလင္တန္တို႔ ဇနီးေမာင္ႏွံ ထူေထာင္ထားေသာ ကလင္တန္ ေဖာင္ေဒးရွင္း မွာလည္း အလွဴေငြမ်ားမ်ား ထည့္ဝင္သူ အား (ထုိစဥ္က) ႏုိင္ငံျခားေရး ဝန္ႀကီး ဟီလာရီ ႏွင့္ ေတြ႕ခြင့္ရေအာင္ အခြင့္ထူး ဖန္တီးေပး ခဲ့သည္ဟူေသာ စြဲခ်က္မ်ားျဖင့္ နာမည္ပ်က္ ခဲ့သည္။ ဤသို႔ ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္ အားနည္းခ်က္ မ်ားေၾကာင့္ ယခုႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲမွာ မည္သူ အေတာ္ဆံုး ဆိုသည္ကို ေရြးရမည္ထက္ မည္သူအညံ့ဆံုး ဆိုသည္ကိုသာ ေရြးရမည့္ပြဲ ျဖစ္ခဲ့သည္ဟု ဆုိသည္။

သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ အႀကိဳမဲဆြယ္ပြဲ မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ သမၼတေလာင္း ႏွစ္ဦး စကားစစ္ထိုးပြဲ မ်ားတြင္ လည္းေကာင္း တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး ငယ္က်ဳိးငယ္နာမ်ား ထုတ္ေဖာ္ အပုပ္ခ်၍ ပုတ္ခတ္ေျပာဆို ၾကသည့္အတြက္ အေတာ္ပင္ ႐ုပ္ပ်က္ခဲ့သကဲ့သို႔ အထူးသျဖင့္ ထရမ့္ပ္၏ ႏုိင္ငံေရး မဲဆြယ္လူထု စည္းေဝးပြဲမ်ားတြင္ ကိုယ္ထိ လက္ေရာက္ ေႏွာင့္ယွက္သူမ်ား ရွိသျဖင့္ ႐ုတ္႐ုတ္သဲသဲ ျဖစ္ခဲ့ရသည္။

ဒုတိယအခ်က္မွာ ယခုႏွစ္ အေမရိကန္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ၏ ရလဒ္အေပၚ သံုးသပ္ခ်က္ တခ်ဳိ႕ကို တင္ျပလိုပါသည္။ စင္စစ္ ယခုႏွစ္ သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲ သည္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ ပါတီႏွင့္ ဒီမိုကရက္တစ္ ပါတီတို႔၏ ႏွစ္ပါတီ အားၿပိဳင္ပြဲ မဟုတ္။ အမ်ားႀကိဳက္ ႏုိင္ငံေရး (Popular Politics) ႏွင့္ အစဥ္အလာ ေရေပၚဆီႏုိင္ငံေရး (Traditional Political Elitism) တုိ႔၏ အားၿပိဳင္မႈျဖစ္သည္။ ယင္းမွာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးတြင္ သာမဟုတ္၊ ကမၻာ့ႏုိင္ငံေရး တြင္ပါ ျမင္ေတြ႕ေနရေသာ အေျပာင္းအလဲ တစ္ခုျဖစ္သည္။

ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ ဥေရာပသမဂၢမွ ခဲြထြက္သြားေသာ Brexit လႈပ္ရွားမႈ၊ ဖိလစ္ပိုင္သမၼတ ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ ႏႈတ္ထြက္စ႐ိုက္ ခပ္ၾကမ္းၾကမ္း ျပဳမူေျပာဆို တတ္ေသာ သမၼတ ဒူတာေတ ေရြးေကာက္ခံရမႈ တို႔က ဤအခ်က္ကို ေဖာ္ၫႊန္းေနသည္။ ဤ အေျပာင္းအလဲ ေၾကာင့္ပင္ လူသစ္တန္းမွ တက္၍ စိန္ေခၚသူ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ က ဝါရင့္သမၻာရင့္ ဟီလာရီ ကလင္တန္ ကို အႏုိင္ရရွိခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္ဟု သံုးသပ္ရပါသည္။

တတိယအခ်က္မွာ ေဒၚနယ္ထရမ့္ပ္ အႏုိင္ရရွိ မႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚ လာႏုိင္သည့္ အလားအလာတခ်ဳိ႕ကို ခန္႔မွန္းတင္ျပ လိုျခင္းျဖစ္သည္။ အေမရိကန္ ျပည္တြင္း ႏုိင္ငံေရးတြင္ ရီပတ္ဘလစ္ကန္ တုိ႔က သမၼတ၊ ရွင္ႀကီးမ်ား အေပၚ အခြန္ေလွ်ာ့ခ် ေပးမည္ဆုိသည့္ အတြက္ လုပ္ငန္းရွင္မ်ား သေဘာက်ဖြယ္ ရွိသည္။ ႏုိင္ငံတကာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ထရမ့္ပ္၏ မူဝါဒမွာ ျပည္ပ၌ ေငြေၾကးႏွင့္ စစ္အင္အားသံုး စြက္ဖက္မႈ မ်ားကို ေလွ်ာ့ခ်ၿပီး ျပည္တြင္း စီးပြားေရးကိုသာ ဦးစားေပး လုိသည့္ အတြင္းေမွ်ာ္မူဝါဒ (Inward Looking Policy) ေၾကာင့္ လက္ရွိ အေမရိကန္ ပါဝင္ ပတ္သက္ေနေသာ ပဋိပကၡႏွင့္ တင္းမာမႈ ေနရာမ်ားတြင္ တင္းမာမႈ ေလ်ာ့က်သြား ႏိုင္သည္။ သို႔ေသာ္ ထိုေဒသမ်ားရွိ (ဥပမာအေရ ွ႕ဥေရာပ၊ အေရွ႕အလယ္ပိုင္းႏွင့္ အာရွ-ပစိဖိတ္) အေမရိကန္၏ အစဥ္အလာ မဟာမိတ္ႏိုင္ငံမ်ား အတြက္ေတာ့ လံုၿခံဳေရး ႏွင့္ ကာကြယ္ေရး အတြက္ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ပို၍ အားျပဳလာရဖြယ္ ရွိၿပီး စိုးရိမ္မႈမ်ား ေပၚေပါက္လာ ႏုိင္သည္။ အေမရိကန္ စစ္လက္နက္ ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းႀကီးမ်ား အတြက္လည္း ထရမ့္ပ္၏ မူဝါဒက ငွက္ဆုိး ထိုးသံသဖြယ္ ျဖစ္ေနဖြယ္ ရွိသည္။ ႏုိင္ငံတကာ စီးပြားေရး ကုန္သြယ္မႈတြင္ ထရမ့္ပ္၏ ကိုယ္က်ဳိးစီးပြား ကာကြယ္ေရး မူဝါဒ ေၾကာင့္ အျငင္းပြားရ မႈမ်ား တုိးပြားလာ ရဖြယ္ရွိသည္။

အထူးသျဖင့္ အဓိက ကုန္သြယ္ဖက္ တ႐ုတ္ႏိုင္ငံႏွင့္ ကုန္သြယ္ေရး ဆုိင္ရာ ျပႆနာမ်ား ေပၚေပါက္ လာဖြယ္ရွိသည္။ ႏိုင္ငံတကာမွ အေမရိကန္သို႔ တရားဝင္ႏွင့္ တရားမဝင္ ေရႊ႕ေျပာင္း ဝင္ေရာက္လိုသူ မ်ားအတြက္ တင္းက်ပ္မႈ မ်ားႏွင့္ ပိုမိုရင္ဆုိင္ ရဖြယ္ရွိသည္။ အထူးသျဖင့္ အေရွ႕ အလယ္ပိုင္းႏွင့္ ပတ္သက္၍ ပိုမိုတင္းက်ပ္ လာဖြယ္ရွိသည္။ ၿခံဳ၍ သံုးသပ္ရပါလွ်င္ ထရမ့္ပ္ခ်ျပ ခဲ့ေသာ မူဝါဒမ်ားအရ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံသည္ တစ္ခုတည္း ေသာ မဟာ အင္အားႀကီး အျဖစ္ ကမၻာကုိ ဧကမ႑ိဳင္ (Unipolar) ပံုစံျဖင့္ လႊမ္းမိုးျခယ္လွယ္ လိုသည့္ အေနအထားမွ ေနာက္သို႔ ျပန္လွည့္ကာ အတြင္းေမွ်ာ္ မူဝါဒ ဘက္သို႔ လားရာ ေျပာင္းမည့္ အေနအထား ရွိေနသည္။

သို႔ေသာ္ အသားက်ေနသည့္ ကမၻာ့ အေနအထားပံုစံ ( World Order ) ကို ကေသာင္းကနင္း မျဖစ္ေစဘဲ မည္မွ် တည္တည္ၿငိမ္ၿငိမ္ ထိန္းညႇိ ေဆာင္ရြက္ႏိုင္မည္၊ ျပည္တြင္းျပည္ပမွ မူလပံုစံျဖင့္ အက်ဳိးစီးပြား ရွိသူမ်ားက ဆန္႔က်င္ ဟန္႔တားရန္ ႀကိဳးပမ္း လာမႈမ်ားကို မည္မွ်အထိ ေအာင္ေအာင္ ျမင္ျမင္ ထိန္းခ်ဳပ္ကိုင္တြယ္ ႏိုင္မည္ဆုိသည္ကို ဆက္လက္ ေစာင့္ၾကည့္ သြားရဖြယ္ ရွိေၾကာင္း တင္ျပလုိက္ရ ပါသည္။

ျမ၀တီေန႔စဥ္သတင္းစာ ၊ စာ(၂၄)

No comments:

Post a Comment

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

တင္ၿပီးသမွ် သတင္းမ်ား

 

Follow on Twitter

Networkblog

FB Like page